Uống thuốc đúng nhưng vẫn ăn uống thất thường, thức khuya, căng thẳng kéo dài – liệu dạ dày có dễ chịu hơn?

Đau dạ dày có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân. Bên cạnh điều trị đúng bệnh, điều chỉnh thói quen hằng ngày cũng là một phần quan trọng trong chăm sóc sức khỏe tiêu hóa.

Theo Y học cổ truyền, việc chăm sóc tỳ vị, điều hòa tình chí và duy trì lối sống điều độ có ý nghĩa quan trọng. Tuy nhiên, mỗi người có thể trạng và tình trạng bệnh khác nhau, không thể áp dụng một phương pháp chung.

Đông y Minh Phúc chia sẻ 5 nhóm lưu ý thiết thực dưới đây.

�� 1. Ăn uống đúng cách

Ăn đúng giờ, chú ý bữa sáng.

Theo học thuyết Tý Ngọ lưu chú của YHCT, giờ Thìn (7–9 giờ sáng) tương ứng với kinh Vị. Đây là quan niệm truyền thống có thể tham khảo khi xây dựng thói quen ăn uống điều độ.

Điều quan trọng là ăn uống đều đặn, phù hợp với lịch sinh hoạt và thể trạng.

Ăn chậm, nhai kỹ, không ăn quá no.

Nên ăn với khẩu phần vừa đủ. Người dễ đầy bụng có thể điều chỉnh lượng ăn mỗi bữa, bảo đảm dinh dưỡng.

Lựa chọn món ăn phù hợp.

Ưu tiên các món chín, chế biến đơn giản như hấp, luộc, nấu canh, súp.

Hạn chế những món thường xuyên khiến triệu chứng tăng lên, chẳng hạn thức ăn quá nhiều dầu mỡ, quá cay hoặc quá chua.

Không nên kiêng khem giống nhau cho tất cả mọi người.

Không nằm ngay sau khi ăn.

Có thể đi bộ nhẹ nhàng 10–15 phút nếu sức khỏe cho phép. Người bị trào ngược nên kết thúc bữa tối trước khi nằm ngủ khoảng 3 giờ.

Hạn chế rượu bia và không hút thuốc lá.

�� 2. Sinh hoạt điều độ, ngủ đủ giấc

Duy trì giờ ngủ và giờ thức tương đối ổn định. Hạn chế ăn quá khuya, đặc biệt là những bữa ăn lớn sát giờ ngủ.

Đối với người bị trào ngược về đêm, nằm nghiêng bên trái hoặc nâng đầu giường khoảng 15–20 cm bằng dụng cụ phù hợp có thể giúp giảm triệu chứng.

Lưu ý: Đây là hướng dẫn chủ yếu dành cho người có trào ngược, không phải yêu cầu bắt buộc với tất cả người đau dạ dày.

🧘 3. Làm việc hợp lý, giảm căng thẳng

Theo YHCT, tình chí không điều hòa có thể liên quan đến can khí uất, can vị bất hòa và ảnh hưởng chức năng tỳ vị.

Y học hiện đại cũng ghi nhận căng thẳng có thể làm tăng cảm nhận đau và khiến một số triệu chứng tiêu hóa trở nên khó chịu hơn.

Vì vậy:

• Tránh bỏ bữa vì quá bận công việc.
• Hạn chế vừa ăn vừa làm việc căng thẳng.
• Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý.
• Dành thời gian đi bộ, thư giãn và duy trì những hoạt động yêu thích.

Giữ tinh thần thư thái là một phần của chăm sóc sức khỏe, nhưng không thay thế việc xác định nguyên nhân gây bệnh.

🚶 4. Vận động và tự chăm sóc

Tập thở cơ hoành: Hít vào chậm bằng mũi, để bụng nâng lên tự nhiên; sau đó thở ra từ từ. Thực hành phù hợp có thể hỗ trợ thư giãn và giảm triệu chứng ở một số người trào ngược.

Xoa bụng nhẹ nhàng: Có thể thực hiện theo hướng dẫn khi không có triệu chứng bất thường. Không xoa bóp mạnh khi vừa ăn no hoặc đang đau bụng.

Bấm huyệt hỗ trợ: Theo YHCT, các huyệt Trung quản, Túc tam lý, Nội quan và Thái xung có thể được thầy thuốc cân nhắc sử dụng tùy chứng trạng.

Không tự bấm huyệt để xử trí cơn đau bụng dữ dội hoặc chưa rõ nguyên nhân.

💊 5. Dùng thuốc và thảo dược an toàn

Không tự ý mua thuốc dạ dày sử dụng kéo dài. Thuốc giảm tiết axit như PPI cần được dùng theo đúng chỉ định.

Nếu đang sử dụng thuốc bác sĩ kê đơn, không tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng đã giảm.

Nghệ và mật ong không phải phương pháp điều trị phù hợp cho mọi người. Đặc biệt, không dùng nghệ hoặc curcumin để thay thế phác đồ điều trị H. pylori hay viêm loét dạ dày.

Theo YHCT, lựa chọn dược liệu và phương thuốc phải căn cứ vào thể bệnh, không dùng một bài thuốc chung cho tất cả người đau dạ dày.

⚠️ Đừng bỏ qua những dấu hiệu nguy hiểm

Nếu đau kéo dài, tái phát thường xuyên, khó nuốt, nôn kéo dài hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh cần đi khám.

Khi nôn ra máu, đi ngoài phân đen, đau bụng đột ngột dữ dội hoặc đau ngực kèm khó thở, cần được đánh giá cấp cứu.

Đừng tự điều trị tại nhà khi chưa xác định được nguyên nhân.

�� Lời nhắn từ Đông y Minh Phúc

Chăm sóc sức khỏe tiêu hóa không chỉ là chuyện uống thuốc. Ăn uống đúng cách, sinh hoạt điều độ, tinh thần thư thái và tuân thủ điều trị là những yếu tố cần kết hợp.

Mỗi người có bệnh lý và thể trạng khác nhau. Hãy lựa chọn phương pháp chăm sóc phù hợp, tránh tự chữa bệnh theo kinh nghiệm truyền miệng.

💬 Bạn thường cảm thấy khó chịu ở dạ dày khi nào?

A. Khi đói, chưa ăn.

B. Sau khi ăn no.

C. Khi căng thẳng, lo nghĩ.

D. Khi nằm ngủ vào ban đêm.

Hãy chia sẻ trải nghiệm của mình để cùng trao đổi kiến thức chăm sóc sức khỏe. Đây không phải là câu hỏi dùng để tự chẩn đoán bệnh.

ĐÔNG Y MINH PHÚC
Chia sẻ kiến thức – Đồng hành cùng sức khỏe cộng đồng.