Trong Đông y, chứng ù tai thường có nguyên nhân từ sự hư tổn của tạng thận ("Thận khai khiếu ra tai") hoặc do hỏa của can đởm bốc lên gây ảnh hưởng đến não tủy. Tùy vào từng thể bệnh và nguyên nhân cụ thể, có các bài thuốc Đông y tương ứng như sau:

1. Thể Thận âm hư

Thường gặp ở người cao tuổi, người gầy, có cảm giác nóng trong, bệnh tiến triển từ từ và tăng lên khi mệt mỏi.

Bài thuốc thường dùng:

• Bài thuốc Kỷ cúc địa hoàng hoàn gia vị: Gồm thục địa, hoài sơn, đơn bì, sơn thù, phục linh, trạch tả, cẩu kỷ, cúc hoa, cát căn. Bài thuốc này có tác dụng tư thận dưỡng can, trị ù tai, váng đầu, hoa mắt.

2. Thể Thận dương hư (Hạ nguyên hư tổn)

Biểu hiện ù tai kèm theo đau lưng, mỏi gối, mệt mỏi, chân tay lạnh.

Bài thuốc thường dùng:

• Bài Thận khí hoàn: Gồm thục địa, sơn dược, đơn bì, sơn thù, phục linh, trạch tả, quế chi, phụ tử, thỏ ty tử, tỏa dương, đỗ trọng, ngưu tất. Bài thuốc này giúp ôn bổ thận dương, trị tiểu không tự chủ.

3. Thể Can đởm hỏa (Can hỏa vượng)

Ù tai phát nhanh, đột ngột, thường tăng lên khi tức giận hoặc căng thẳng.

Bài thuốc thường dùng:

• Bài Sài hồ thanh can thang gia vị: Gồm sài hồ, sinh địa, xích thược, ngưu bàng tử, đương quy, liên kiều, xuyên khung, hoàng cầm, chi tử, thiên hoa phấn, phòng phong, cam thảo, cát căn. Tác dụng dưỡng huyết thanh hỏa, sơ can tán kết.

• Bài Long đởm tả can thang: Dùng khi ù tai đột ngột kèm miệng đắng, mặt đỏ, huyết áp cao. Thành phần gồm long đởm thảo, hoàng cầm, mộc thông, xa tiền tử, đương quy, sinh địa, sài hồ, cam thảo, trạch tả, chi tử.

4. Thể Huyết ứ trệ

Ù tai kèm đau đầu, nặng đầu, đau nhói từng cơn, lưỡi có đốm ứ huyết.

Bài thuốc thường dùng:

• Bài Thông khiếu hoạt huyết thang: Gồm sinh địa, xuyên khung, xích thược, đào nhân, hồng hoa, thông bạch, đơn sâm, thạch xương bồ, cốt toái bổ, sinh khương, đại táo, cam thảo. Tác dụng hoạt huyết thông khiếu.

• Bài Đào hồng tứ vật gia giảm: Gồm sinh địa, đương quy, xuyên khung, xích thược, ngưu tất, đào nhân, hồng hoa, thạch xương bồ, hương phụ, cát căn.

Lưu ý: Nếu tình trạng ù tai, điếc tai xảy ra cấp tính hoặc mức độ nặng, người bệnh cần đến ngay cơ sở chuyên khoa để khám và điều trị kịp thời.

Lương y Nguyễn Minh Phúc

Nguyên Chủ tịch Hội Đông Y TP. Vũng Tàu. Và là Ban chấp Hành Hội Dược Liệu Việt Nam

ĐC 128 Nguyễn Tri Phương P, Tam Thắng , TP Hồ Chí Minh; ĐT 0903051388